หนอนผีเสื้อ Parasa lepida

มีชื่อเรียกหลายอย่าง เช่น หนอนร่านพาราซ่า หนอนร่านมะพร้าว หนอนหอยมะพร้าว บุ้งเขียวหวาน บ้งหาน พบได้ทั่วประเทศโดยเฉพาะช่วงฤดูฝน (กันยายน) ตัวอ่อนกินใบพืชหลายชนิด เช่น มะพร้าว ปาล์ม มะม่วง เงาะ ขนุน ลำไย จัดเป็นศัตรูทางการเกษตรเพราะหนอนสามารถกัดกินใบพืชทั้งต้นได้ และมีประวัติระบาดทำลายผลผลิตมะพร้าวหลายพันไร่

ข้อมูลทั่วไปของหนอนผีเสื้อ Parasa lepida

หนอนผีเสื้อ Parasa lepida

มีชื่อเรียกหลายอย่าง เช่น หนอนร่านพาราซ่า หนอนร่านมะพร้าว หนอนหอยมะพร้าว บุ้งเขียวหวาน บ้งหาน พบได้ทั่วประเทศโดยเฉพาะช่วงฤดูฝน (กันยายน) ตัวอ่อนกินใบพืชหลายชนิด เช่น มะพร้าว ปาล์ม มะม่วง เงาะ ขนุน ลำไย จัดเป็นศัตรูทางการเกษตรเพราะหนอนสามารถกัดกินใบพืชทั้งต้นได้ และมีประวัติระบาดทำลายผลผลิตมะพร้าวหลายพันไร่

วิธีการศึกษา

เก็บตัวอย่าง

เก็บตัวอย่างหนอนจากสวนมะพร้าว อ. จะนะ จ. สงขลา

เลี้ยงหนอนในกล่องเลี้ยงผีเสื้อและให้อาหารเป็นใบมะพร้าวสด

โปรตีนพิษของหนอนผีเสื้อ Parasa lepida

โปรตีนพิษของหนอน Parasa lepida ที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้ แบ่ง 3 กลุ่ม

กลุ่มที่ 1 เอนไซม์โปรตีเอส อินฮิบิเตอร์ (protease inhibitor)

กลุ่มที่ 2 โปรตีโอไลติก เอนไซม์ (proteolytic enzyme)

กลุ่มที่ 3 สารก่อภูมิแพ้ (allergen) และอื่นๆ

วิวัฒนาการของยีนสร้างพิษ

วิวัฒนาการของการเกิดพิษในหนอนผีเสื้อ

มีกลไกที่สำคัญ 3 อย่าง คือ

กลไกที่ 1 ยีนดูพลิเคชั่น (gene duplication) และ neofunctionalization ของวงศ์ยีน Serine protease

กลไกที่ 2 มิวเตชั่นของ housekeeping genes

กลไกที่ 3 มิวเตชั่นในส่วน regulatory control ทำให้ยีนแสดงออกมากขึ้น

แนวทางการใช้ประโยชน์จากโปรตีนพิษ

โปรตีนพิษของหนอนผีเสื้อ Parasa lepida มีศักยภาพในการนำไปศึกษาต่อถึงสมบัติทางชีวภาพและนำไปประยุกต์ใช้ได้หลากหลาย เช่น ยารักษาโรคที่เกี่ยวกับระบบเลือด การตรวจและรักษาอาการแพ้พิษรุนแรง ยาต้านเชื้อจุลินทรีย์ที่มีความสำคัญทางการแพทย์และการเกษตร และยาต้านมะเร็ง โปรตีนของหนอนผีเสื้อ Parasa lepida กลุ่มที่มีแนวโน้มจะนำไปศึกษาและนำไปประยุกต์ใช้ได้

ข้อมูลเพิ่มเติม

ผู้วิจัย

  • ดร.ปฐมฤกษ์ อิงสันเทียะ (หัวหน้าโครงการ)
    • ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่
  • นางณัฐรดา มิตรปวงชน
    • พิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยา ๕๐ พรรษา สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
  • ดร.สิงโต บุญโรจน์พงศ์
    • ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่

Supporting information

หากประสงค์ข้อมูลเพิ่มเติม (Transcriptome assembly, whole transcriptome annotation, cDNA และ protein sequences ของโปรตีนพิษ) ติดต่อ ดร.ปฐมฤกษ์ อิงสันเทียะ ที่อีเมล patamarerk.e@psu.ac.th (ขอเป็นไฟล์รูป)

Princess Maha Chakri Sirindhorn Natural History Museum

พิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยา ๕๐ พรรษา สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

Get in touch

Location

15 ถ.กาญจนวณิชย์

อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา 90110

Contact Us

Phone : 0-7428-8067-8

Our Hours

วันอังคาร – วันเสาร์
เวลา 9.00-16.00 น.
เว้นวันหยุดนักขัตฤกษ์